Waarom de NS 600 een 'Bakkie' wordt genoemd
Als je rondhangt op Nederlandse spoorwegforums of met oudere machinisten praat, hoor je het woord ‘Bakkie’ voorbijkomen. Niet voor een kopje koffie, maar voor een specifieke locomotief: de NS 600-serie.
Maar waarom heeft die robuuste machine deze informele, bijna liefkozende bijnaam gekregen? Het verhaal is een mix van praktisch spoorwegjargon, historische context en een vleugje Nederlandse nuchterheid.
De feiten: wat was de NS 600 precies?
Om de bijnaam te begrijpen, moet je eerst weten wat de NS 600 was.
Dit was geen slanke, snelle trein voor lange afstanden, maar een zogenaamde rangeerlocomotief. Zijn werkterrein was het emplacement: het verplaatsen van wagons, het samenstellen van treinen en het sjouwen met materieel op lage snelheid. De locomotief was oorspronkelijk een Britse oorlogslocomotief, de War Department Class 11, gebouwd door de English Electric Company. Nederland kocht na de Tweede Wereldoorlog een partij van deze werkpaarden over.
De eerste tien kregen de nummers 501 tot en met 510 bij de NS. Later, tussen 1949 en 1957, volgden meer leveringen, wat uiteindelijk leidde tot de bekende series 500, 600 en 700.
Met een maximumsnelheid van slechts 32 kilometer per uur was snelheid niet zijn forte.
Kracht en betrouwbaarheid wel. Ze werden oorspronkelijk in een donkergroene kleur geschilderd, passend bij het naoorlogse materieelpark.
Bakkie of Hippel?
Dan de hamvraag: waarom ‘Bakkie’? De verklaring is eigenlijk heel logisch en typisch Nederlands.
In de volksmond werd (en wordt) een klein, stevig, onverwoestbaar en praktisch voertuig al snel een ‘bakkie’ genoemd.
Denk aan een ‘bakkie’ als bijnaam voor een oude, betrouwbare bestelbus. De NS 600 paste perfect in dat plaatje. Het was een compacte, hoekige machine met een duidelijk doel: werk verzetten, in tegenstelling tot de NS 1000 die een moeizame start had.
Geen franje, geen luxe, gewoon doen waar hij voor gebouwd was. Die no-nonsense uitstraling en zijn onmisbare rol op het rangeerterrein bezorgden hem die informele titel.
Auteur Topic: Bakkie of Hippel? (gelezen 11574 keer)
Het is een koosnaam die respect en vertrouwdheid uitdrukt. De populariteit van de term blijkt wel uit de spoorwegfora. Een topic met de titel ‘Bakkie of Hippel?’ is daar meer dan 11.500 keer bekeken. Dat toont aan dat de bijnaam diep geworteld is in de belevingswereld van spoorwegliefhebbers.
Het is jargon dat leeft en gedeeld wordt, generatie op generatie. De discussie in zulke topics gaat vaak over persoonlijke herinneringen, anekdotes en de precieze afbakening van de term.
De rol van de ‘Bakkie’ in de praktijk
Stel je een groot rangeerterrein voor, zoals dat in Kijfhoek of in de haven van Rotterdam.
Overal staan wagons die op de juiste plek gezet moeten worden. Dat is precisiewerk. De NS 600 was hier de sterke, betrouwbare kracht, in schril contrast met de iconische NS 3700 die we de Jumbo noemden.
Zijn lage snelheid was hier geen nadeel, maar een voordeel. Het gaf de rangeerder de controle en veiligheid die nodig was. Hij was de locomotief die, als een geduldige werkman, dag in dag uit hetzelfde werk deed. Geen glansrol, maar een cruciale.
Zonder deze ‘bakkies’ zou het goederenvervoer over het spoor stilvallen. Ze waren de onzichtbare motor van de logistiek, net als de Engelse locomotieven op Nederlands spoor.
Dat verdient een bijnaam, en ‘Bakkie’ is dan eigenlijk heel toepasselijk: het vat de essentie samen van wat hij was – een onvermoeibaar werktuig.
Waarom deze bijnaam belangrijk is
De naam ‘Bakkie’ is meer dan een leuk feitje. Het is een stukje levende geschiedenis.
Het laat zien hoe mensen – in dit geval machinisten en rangeerders – een persoonlijke band opbouwen met hun materieel. Een locomotief krijgt een karakter toegedicht door hoe hij rijdt, hoe hij klinkt en wat hij kan. Voor spoorwegenthousiastelingen is het een code, een teken dat je het hebt over de échte, praktische kant van het spoor.
Het onderscheidt de NS 600 van al het andere materieel. Als je ‘Bakkie’ zegt, weet iedereen in de community precies welk type, welke rol en welk tijdperk je bedoelt. Het is een begrip dat de technische specificaties overstijgt en de ziel van de machine raakt.
Praktische tips voor liefhebbers
Wil je zelf de sfeer proeven of meer te weten komen? Zo ga je te werk.
- Bezoek een museum: In Nederland zijn diverse spoorwegmusea waar je deze locomotieven van dichtbij kunt zien, zoals het Spoorwegmuseum in Utrecht of het Museumstoomdepot in Rotterdam. Vaak staan ze opgesteld op het buitenterrein.
- Duik in de forums: De online spoorwegfora zijn een schat aan informatie en persoonlijke verhalen. Zoek op ‘NS 600’ of ‘Bakkie’ en je vindt discussies, foto’s en technische details.
- Let op het geluid: Als je een geluidsopname vindt, let dan op het karakteristieke, lage gebrom. Het is een traag, ritmisch geluid dat perfect bij de bijnaam past.
- Lees de geschiedenis: Zoek naar publicaties over de naoorlogse spoorwederopbouw in Nederland. De aanschaf van deze Britse locomotieven is een interessant hoofdstuk in onze mobiliteitsgeschiedenis.
De volgende keer dat je op een rangeerterrein langsrijdt en een compacte, groene locomotief ziet sjorren aan een rij wagons, kijk dan goed. Grote kans dat je een echt ‘Bakkie’ aan het werk ziet. Een icoon van de Nederlandse spoorwegen, verstopt in de schaduw van de perrons.