Artitec NS Plan W rijtuigen: De perfecte aanvulling voor je 1100 of 1200

Portret van Jan van der Meer, modelspoorengineer en DCC-expert
Jan van der Meer
Modelspoorengineer & DCC-expert
NS Modeltreinen & Materieel · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Stel je voor: je hebt die prachtige NS 1100 of 1200 locomotief al in je vitrinekast staan. Je hebt er uren aan gesleuteld, misschien wel voorzien van digitale besturing en geluid.

Maar als je hem op de baan zet, rijdt hij daar zo een beetje zielig alleen. Herkenbaar? Dan is het tijd om hem gezelschap te geven. En daarvoor is er één perfecte match: de Plan W rijtuigen van Artitec. Dit zijn niet zomaar rijtuigen; dit zijn de historisch correcte passagiersrijtuigen die jouw locomotief in de jaren '60, '70 en '80 echt door Nederland zag trekken.

Wat is Plan W precies?

Plan W is de verzamelnaam voor een serie stalen reizigersrijtuigen die de NS vanaf de jaren vijftig in dienst stelde.

Ze waren het werkpaard op de intercity- en sneltreindiensten. Je herkent ze aan hun karakteristieke, ietwat hoekige uiterlijk met een opvallende, golvende daklijn.

Dat dak, met die specifieke welving, is meteen het handelsmerk. Deze rijtuigen waren decennialang een vertrouwd beeld op het Nederlandse spoor. Ze reden achter locomotieven als de 1100, 1200, maar ook de 1300 en 1600. Voor elke modelbaan die het Nederlandse spoorbeeld tussen pakweg 1960 en 1990 wil nabootsen, zijn ze dus eigenlijk onmisbaar. Het is het verschil tussen een baan waar treinen rijden, en een baan die een verhaal vertelt.

Waarom juist voor jouw 1100 of 1200?

Dit is geen willekeurige combinatie. De 1100 en 1200 locomotieven waren specifiek inzetbaar voor het trekken van dit type rijtuig.

Het is de historisch correcte samenstelling. Als je ze samen op de baan zet, klopt het plaatje gewoon.

De verhoudingen, de kleuren, de sfeer – het klopt. Het is alsof je een foto uit een oud NS-jaarboek tot leven brengt. Artitec heeft deze rijtuigen ook specifiek ontwikkeld als aanvulling op hun eigen modellen van deze locomotieven.

Dat betekent dat de details, de kleurafstemming en de bouwkwaliteit perfect op elkaar aansluiten. De koppelingen zijn gelijk, en voor wie zoekt naar de NS ICR rijtuigen van Exact-Train, zijn de loopwerken van hetzelfde niveau.

Je hoeft niet te puzzelen of te proberen of het wel matcht. Het is gemaakt om samen te werken.

Een losse locomotief is een pronkstuk. Een locomotief met een bijbehorende rijtuigenset is een mini-wereld op zich.

De modellen: van los rijtuig tot complete set

Artitec biedt de Plan W rijtuigen aan in verschillende uitvoeringen, zodat je zelf je trein kunt samenstellen.

  • AB (eerste/tweede klasse): Het meest voorkomende rijtuig, met compartimenten voor beide klassen.
  • B (tweede klasse): Volledig ingericht als tweede klas.
  • BD (tweede klasse met bagage- en postafdeling): Ideaal voor wat variatie in je trein.

De basis zijn de drie hoofdtypen: Je kunt deze los kopen, maar het voordeligst en leukst is om een complete set te nemen. Een veelvoorkomende en historisch correcte samenstelling is bijvoorbeeld een set van drie of vier rijtuigen: twee keer een AB, een B en een BD.

Artitec levert deze vaak kant-en-klaar in een doos. De prijzen voor Exact-Train NS Plan E rijtuigen in schaal H0 (1:87) liggen zo rond de €45 tot €55 per stuk.

Een complete set van drie rijtuigen kost je dan al snel €130 tot €150.

Voor een set van vier rijtuigen moet je denken aan €170 tot €190. Let bij het kopen goed op de uitvoering. De NS Plan O (M2) rijtuigen zijn er in de klassieke groen/beige kleurstelling, maar ook in de latere geel/grijze NS-kleuren. Kies de kleur die bij het tijdperk van jouw locomotief past.

Praktische tips voor de aanschaf en inzet

Klaar om te bestellen? Houd dan deze dingen in je achterhoofd. Begin klein. Je hoeft niet meteen een hele museumtrein aan te schaffen.

Begin met een set van twee of drie rijtuigen. Dat staat al prachtig en je kunt later altijd uitbreiden.

Een trein van twee AB's en een B is een perfecte start. Check de digitale mogelijkheden. Veel van de nieuwere Artitec-modellen zijn al voorbereid op digitale besturing (met een NEM-652 stekker).

Wil je later interieurverlichting of digitale geluiden in de rijtuigen? Kijk dan naar de 'digital ready' versies. Dat scheelt een hoop gepriegel achteraf.

Kijk naar de aanbiedingen. Modeltreinwinkels hebben regelmatig setjes in de aanbieding, zeker rond de feestdagen of tijdens beurzen.

Een beetje speuren kan je zo €20 tot €30 schelen op een complete set. Onderhoud is simpel. De wielen van Artitec-modellen zijn van goede kwaliteit. Af en toe een druppeltje fijne naaimachine-olie op de assen en de loopvlakken van de wielen schoonmaken met een speciaal reinigingsblokje is al voldoende. Zo blijft je trein soepel en stil rijden.

Dus, zet die 1100 of 1200 maar alvast op je baan. Als je er een stel Plan W rijtuigen achter hangt, heb je niet meer zomaar een modeltrein. Je hebt een stukje Nederlandse spoorwegen in huis, klaar om te vertrekken.

Portret van Jan van der Meer, modelspoorengineer en DCC-expert
Over Jan van der Meer

Jan bouwt al meer dan tien jaar gedetailleerde modelspoorlandschappen en specialiseert zich in digitale DCC-besturing. Hij deelt zijn praktijkervaring met complexe decoderprogrammering en schaalgetrouw baanontwerp op deze site.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over NS Modeltreinen & Materieel
Ga naar overzicht →