Artitec NS Plan U (Rode Duivel): Waarom dit het mooiste model ooit is
Je kent dat gevoel vast. Je bladert door een modeltreincatalogus, alles is netjes en correct, en dan... BAM. Daar staat 'ie.
De Artitec NS Plan U, bijgenaamd de Rode Duivel. Je hart maakt een sprongetje. Want dit is geen gewoon model.
Dit is een stukje ziel van het Nederlandse spoor, gevangen in perfectie. Laten we het hebben over waarom dit model bij zovelen bovenaan het verlanglijstje staat.
Wat maakt de Rode Duivel zo'n legende?
Eerst even terug in de tijd. De echte Plan U-treinstellen van de NS, gebouwd in de jaren '60, waren werkpaarden.
Maar in 1974 kregen drie stellen een opvallend nieuw jasje: een dieprode kleur met een brede gele band. Ze werden ingezet op de nieuwe intercitydienst Amsterdam – Eindhoven – Maastricht. Hun bijnaam? De Rode Duivel.
Het was een iconisch gezicht: die strakke, rode bakken die met hoge snelheid door het landschap snelden. Voor modelbouwers is dit dé droom. Het is een combinatie van een technisch interessant prototype en een onweerstaanbaar uiterlijk. Artitec, een Nederlandse fabrikant die bekendstaat om haar verbluffende details, heeft die droom waargemaakt.
Hun model is geen vereenvoudigde weergave. Het is een eerbetoon.
De kern: waarom dit model je omver blaast
Als je dit model voor het eerst in je handen houdt, valt meteen één ding op: het gewicht. Het voelt solide, degelijk. Dat komt door de combinatie van een kunststof omkasting en een metalen frame.
Maar het zijn de details die je echt stil doen staan. De lak is perfect.
Dieprood, niet te glimmend, precies zoals de echte trein er na een wasbeurt uitzag. De gele band loopt strak, zonder lelijke naden of verfdruppels.
Kijk dan naar de ramen: ze zijn glashelder en dun, met een fijne zwarte omlijsting. De koppelingen zijn van het type schroefkoppeling, zoals bij de echte trein, en ze zijn werkend nagemaakt. Maar het meest indrukwekkende zit aan de onderkant.
Artitec heeft de complete technische onderbouw nagemaakt. Je ziet de luchtreservoirs, de leidingen, de dynamo's.
Het is een technisch kunstwerkje op zich. En als je het op de rails zet, loopt het als een zonnetje. Stil, soepel, met een perfecte grip dankzij de metalen wielen en het gewicht.
De modellen en hun prijzen: wat moet je weten?
Artitec brengt de Plan U uit in verschillende uitvoeringen. De bekendste is natuurlijk de driedelige Rode Duivel zelf.
Maar er zijn ook de geel/grijze stellen (Plan U in de oorspronkelijke NS-kleuren) en de latere, modernere versies. Voor de echte liefhebber is er zelfs een model van de Plan U in de kleuren van de Belgische NMBS. Wil je je treinbaan uitbreiden met gedetailleerde Plan E rijtuigen? Laten we het over geld hebben, want dit is geen goedkoop hobbyartikel.
Je betaalt voor de kwaliteit. Een compleet driedelig Artitec Plan U-stel in Rode Duivel-uitvoering kost je tussen de € 450 en € 600, afhankelijk van de uitvoering en de winkel.
Een losse motorwagen of bijwagen is ook los verkrijgbaar, meestal tussen de € 150 en € 250 per stuk.
Dat is een flinke investering. Maar vergelijk het met een schilderij of een beeldhouwwerk. Je koopt geen speelgoed, je koopt een verzamelobject dat met liefde en precisie is gemaakt. De waarde blijft over het algemeen ook goed, zeker als je het netjes houdt.
Praktische tips voor als je er één wil
Oké, je bent verkocht. Hoe pak je het aan? Ten eerste: geduld.
Deze modellen worden in kleine series geproduceerd. Ze zijn niet altijd direct op voorraad. Zet een melding bij betrouwbare webshops of ga naar een grote modelspoorbeurs.
Daar vind je ze vaak in de schappen van gespecialiseerde handelaren. Ten tweede: verzorging.
Bewaar de doos en het piepschuim. Dat is belangrijk voor de waarde. Zet het model niet in direct zonlicht, want dan verkleurt de lak.
Stof af en toe voorzichtig af met een zachte kwast of een blikje perslucht. Smeer de assen eens per jaar met een heel klein beetje speciale modeltreinolie.
Ten derde: combineer. De Rode Duivel is prachtig op zichzelf, maar nog mooier in een setting.
Het is meer dan een model. Het is een tijdmachine. Elke keer als je de stroom erop zet en die rode neus de bocht ziet nemen, ben je even terug op het perron van toen, met het geluid van de motoren en de geur van diesel in de lucht.
Zet 'm op een perron met passagiersfiguren uit de jaren '70. Of zet 'm naast een authentieke Stalen D bagagewagen om je D-trein compleet te maken. Dat vertelt een verhaal op je baan. Dus, is de Artitec NS Plan U Rode Duivel het mooiste model ooit?
Voor veel Nederlandse modelspoorliefhebbers is het antwoord volmondig ja. Het combineert een iconisch prototype met een afwerking die je normaal alleen bij veel duurdere merken ziet.
Het is een pronkstuk. Een model waar je met trots naar kijkt en dat generaties lang mee kan gaan. Het is de koning van de Nederlandse zijlijnen op jouw modelspoorbaan.