Smartphones als handregelaars koppelen aan iTrain via WiFi
Stel je voor: je zit op de bank, je modelbaan glinstert onder de lampen, en in plaats van met een logge handregelaar te zwaaien, bestuur je alles met je smartphone. Geen gedoe met kabels, geen gedoe met dure hardware.
Gewoon je telefoon pakken, een app openen en rijden maar. Dat is precies wat we gaan doen: je smartphone als draadloze handregelaar koppelen aan iTrain via WiFi.
Het klinkt misschien als toekomstmuziek, maar het is nu al heel simpel en betaalbaar te realiseren.
Wat is dit precies en waarom zou je het willen?
Een traditionele handregelaar is een fysiek apparaatje met een draaiknop of joystick waarmee je de snelheid en richting van je modeltreinen regelt.
Het is de standaard manier om met je digitale centrale te praten. Maar die dingen zijn vaak duur (tussen de €50 en €200 voor een beetje model), je zit vast aan een draad, en elke bestuurder heeft er één nodig.
Dit systeem vervangt dat fysieke apparaat door een app op je telefoon. Je telefoon verbindt via je thuis-WiFi-netwerk met de computer waar iTrain op draait. iTrain is software die als een soort verkeersleider voor je hele modelbaan fungeert. Door je telefoon als controller te gebruiken, krijg je ongelooflijk veel flexibiliteit. Je kunt vanuit elke hoek van de kamer besturen, meerdere bestuurders kunnen tegelijk aan de slag (iedereen met zijn eigen telefoon), en je krijgt een scherm vol informatie die een normale handregelaar nooit zou kunnen tonen.
De belangrijkste reden? Het is een stuk goedkoper en socialer.
Iedereen heeft tegenwoordig een smartphone. In plaats van te investeren in drie dure handregelaars, downloaden je vrienden gewoon een app en kunnen ze direct meerijden. Ideaal voor een clubavond of als je met het gezin speelt.
Hoe werkt het in de praktijk? Stap voor stap
Het klinkt technisch, maar het is eigenlijk heel simpel. Je hebt drie dingen nodig: de iTrain-software op een computer (Windows, Mac of Linux), een WiFi-netwerk, en een smartphone. De computer is de brug tussen je telefoon en je modelbaan.
Allereerst moet je in iTrain de 'WiThrottle Server' aanzetten. Dit is een ingebouwd stukje software dat speciaal is gemaakt om met externe apparaten zoals telefoons te praten.
Je vindt dit in de instellingen, meestal onder het menu 'Netwerk' of 'Externe besturing'. Je zet hem aan, en iTrain geeft je een IP-adres en een poortnummer.
Dat is het adres waarnaar je telefoon moet zoeken. Vervolgens download je een geschikte app op je telefoon. Er zijn er verschillende, maar de bekendste zijn 'WiThrottle' (voor iOS) en 'Engine Driver' (voor Android).
Deze apps zijn speciaal gemaakt om met systemen als iTrain te praten.
Je opent de app, voert het IP-adres en poortnummer in dat iTrain je gaf, en verbindt. De app laat nu alle treinen zien die in iTrain bekend zijn. Je selecteert er één, en je kunt direct de snelheid regelen, de richting omgooien, en functies zoals verlichting of geluid aansturen. De verbinding loopt volledig via je lokale WiFi-netwerk.
De trein zelf wordt nog steeds aangestuurd door je digitale centrale (zoals een Roco Z21, ESU ECoS of een zelfbouw systeem). iTrain vertaalt simpelweg de commando's van je telefoon door naar die centrale. Het is dus een extra laag besturing, niet een vervanging van je bestaande hardware.
Welke apps zijn er en wat kosten ze?
Je hebt grofweg twee categorieën: speciale apps en algemene modelbaan-apps. De keuze hangt af van je budget en hoeveel je wilt kunnen aanpassen.
De meest bekende en specifieke apps zijn WiThrottle (voor iPhone, ongeveer €10) en Engine Driver (voor Android, gratis). Deze zijn letterlijk gemaakt voor dit doel. Ze zijn simpel, betrouwbaar en doen precies wat ze moeten doen: treinen besturen. Engine Driver is wat aanpasbaarder, WiThrottle is wat gelikter.
Voor de meeste hobbyisten is dit de perfecte start. Dan zijn er de meer geavanceerde apps zoals Rocrail of JMRI.
Dit zijn eigenlijk volledige besturingssoftware, maar ze hebben ook handige apps om je modelbaan vanaf de bank te bedienen.
Dit is meer voor de techneut die alles zelf wil configureren. De apps zelf zijn vaak gratis, maar je moet wel de hoofdsoftware (Rocrail of JMRI) installeren en configureren. Dat is een stuk complexer dan iTrain met een WiThrottle-app.
Voor de Apple Watch is er zelfs een mini-versie van WiThrottle beschikbaar. Handig om even snel een trein op een ander spoor te zetten zonder je telefoon te pakken.
Kost een paar euro extra. Onthoud: de apps zijn maar het halve werk. Je betaalt voor de software (iTrain kost tussen de €100 en €300, afhankelijk van de versie) en voor je digitale centrale.
Maar als je die al hebt, is de stap naar smartphone-besturing heel klein.
Voor de prijs van één fysieke handregelaar heb je voor iedereen in huis een virtuele controller.
Praktische tips voor een soepele ervaring
Je wilt natuurlijk niet dat je trein halverwege de rit stilvalt omdat de WiFi hapert. Met een paar simpele checks voorkom je dat.
Zorg voor een stabiel WiFi-netwerk. Wil je bijvoorbeeld je oude Digikeijs DR5000 koppelen aan iTrain? Een oude, trage router kan dan voor haperingen zorgen.
Zet de computer die iTrain draait het liefst bedraad op het netwerk (met een ethernetkabel), niet via WiFi. Dat scheelt een onbetrouwbare schakel. Voor meer hulp bij je modelbaan computer aansluiten kun je de telefoons vervolgens prima draadloos verbinden.
Geef je computer een vast IP-adres in je thuisnetwerk. Anders kan het adres morgen ineens anders zijn, en moet je elke keer opnieuw in de app invoeren.
Dat is een instelling in je router, even googelen op 'vast IP-adres instellen' voor jouw routermodel. Begin simpel. Installeer eerst Engine Driver (Android) of WiThrottle (iOS). Probeer één trein te besturen.
Pas als dat werkt, ga je experimenteren met meerdere telefoons of geavanceerdere apps.
Het is verleidelijk om meteen alles te willen, maar dan raak je verdwaald in de instellingen. En denk aan de batterij! Een modelbaanavond duurt uren.
Zorg dat je telefoon is opgeladen, of zet hem aan de lader terwijl je speelt. Niets is zo frustrerend als je net een goederentrein door het landschap stuurt en je scherm wordt zwart.
De grootste tip: geniet ervan. Het geeft een heerlijk gevoel om met een apparaat dat je altijd bij je hebt, die prachtige treinen te laten rijden. Nodig eens iemand uit die niks van modelbouw weet, geef ze je telefoon en laat ze het proberen. De verbazing op hun gezicht als die trein vooruit rijdt, is onbetaalbaar.