LIMA: Van goedkoop warenhuismerk naar gewild verzamelobject
Ken je dat gevoel? Dat je in de kringloopwinkel staat en tussen het servies een vaasje ziet dat je meteen herkent. Dat kleurige bloempje, die specifieke glazuurlaag.
"Hé, dat is toch van LIMA?" Als je dat denkt, ben je niet alleen.
Wat ooit voor een paar gulden bij de V&D of de HEMA lag, is nu een serieus verzamelobject geworden. En de prijzen? Die zijn soms best schrikken.
Wat is LIMA eigenlijk precies?
LIMA was hét betaalbare aardewerkmerk van Nederlandse warenhuizen. Denk aan de V&D, de HEMA en Bijenkorf in de jaren '60, '70 en '80.
Het was geen chique tafel voor speciale gelegenheden. Nee, dit was je dagelijkse koffiekopje, je soepbord en je aardappelschaal. Gemaakt in Nederland, betaalbaar voor iedereen en vooral heel herkenbaar door die typische, vrolijke prints.
De naam LIMA staat voor 'Licht Industrieel Metaal Aardewerk'. Dat klinkt heel technisch, maar het betekent gewoon dat het een soort aardewerk is met een dunne, glanzende laag eroverheen.
Het voelt glad aan, is stevig en kon tegen een stootje. Perfect voor dagelijks gebruik in een doorsnee huishouden.
Waarom willen mensen dit nu opeens verzamelen?
Dat heeft alles met nostalgie en herkenning te maken. Voor veel Nederlanders is dit het servies van hun jeugd. Het bord waar je oma de erwtensoep op serveerde.
Het mokje waar je vader zijn thee uit dronk. Dat roept sterke herinneringen op.
En die emotionele waarde is onbetaalbaar. Daarnaast is er een duidelijke kwaliteitsverschil met veel modern servies.
LIMA is gemaakt om lang mee te gaan. De prints zijn niet met een sticker erop geplakt, maar echt in het glazuur gebakken. Na tientallen keren afwassen in de vaatwasser zijn ze vaak nog haarscherp.
Dat zie je bij veel hedendaagse producten niet meer. De verzamelaarswereld heeft het merk inmiddels ook ontdekt.
Er zijn online groepen, ruilbeurzen en gespecialiseerde markten. Wat ooit 'gewoon' was, wordt nu gezocht, besproken en gewaardeerd. Dat drijft de prijzen op, net zoals we zien bij oude Fleischmann 'Bakeliet' rails. Een simpel ontbijtbordje dat je vroeger voor 2,50 gulden kocht, kan nu zomaar 15 tot 25 euro opleveren.
De kern van de verzamelwaarde: waar moet je op letten?
Niet elk LIMA-stuk is even gewild. Of modeltreinen in waarde stijgen, wordt bepaald door een paar concrete dingen.
Ten eerste de serie. Bekende en populaire lijnen zijn 'Kievit', 'Carmen', 'Papillon', 'Vlinder' en 'Scheveningen'. Elke serie heeft zijn eigen, herkenbare print. Ten tweede de conditie.
Dat is het allerbelangrijkste. Zoek naar stukken zonder chips, scheuren of zware krassen.
Een 'mint condition' bord is veel meer waard dan eentje met een klein chipje aan de rand.
Let ook op de glans: is die nog mooi egaal, of is hij dof geworden? De zeldzaamheid telt ook mee. Bepaalde vormen zijn simpelweg zeldzamer.
Een soepterrine is bijvoorbeeld veel moeilijker te vinden dan een gewoon bord. En speciale uitgaven, zoals een jubileumserie, zijn extra gezocht.
"Een complete set van zes ontbijtborden in de serie 'Kievit' in perfecte staat? Daar mag je gerust 100 tot 150 euro voor rekenen. Maar vind er eentje met een scheur, en je krijgt hem misschien voor 5 euro."
Populaire modellen en wat ze ongeveer kosten
De prijzen kunnen enorm verschillen. Hier een indicatie van wat je ongeveer kunt verwachten voor populaire items in goede staat:
- Een ontbijtbord (diameter 21 cm): 15 - 30 euro, afhankelijk van de serie.
- Een diep bord of soepbord: 12 - 25 euro.
- Een mok of beker: 10 - 20 euro. Let op: de bijpassende schotel is extra waard.
- Een serveerschaal: 25 - 50 euro. Grotere schalen zijn meer waard.
- Een complete theepot: 40 - 80 euro, zeker als de deksel heel is en de tuit niet beschadigd.
- Een zeldzame soepterrine met deksel: 75 - 150 euro of meer.
De serie 'Scheveningen' met die typische Delftsblauwe motieven is bijvoorbeeld erg populair. Een bord uit die serie brengt vaak het dubbele op van een vergelijkbaar bord uit een minder bekende serie.
Praktische tips voor de beginnende verzamelaar
Wil je zelf beginnen met verzamelen? Leuk! Hier wat tips om je op weg te helpen.
Begin klein. Kies één serie die je echt mooi vindt en focus daarop.
Dat voorkomt een chaotische verzameling en maakt het zoeken leuker. 'Kievit' is een mooie, herkenbare serie om mee te beginnen. Leer de merken herkennen. LIMA heeft verschillende stempels gebruikt door de jaren heen.
Zoek online naar afbeeldingen van die stempels. Het oudere stempel met de letters 'L.I.M.A.' is vaak waardevoller dan latere versies.
Zoek op de juiste plekken. Kringloopwinkels zijn nog steeds de beste schatkamers. Maar ook op rommelmarkten, in kofferbakverkopen en op online marktplaatsen vind je pareltjes. Wees geduldig en zoek consequent. Inspecteer altijd grondig. Neem een stuk altijd in je handen.
Voel langs de randen op oneffenheden. Houd het tegen het licht om scheurtjes te zien.
Een kleine chip aan de onderkant is minder erg dan eentje aan de zichtbare rand. Maak contact met andere verzamelaars. Sluit je aan bij een Facebook-groep over LIMA of vintage servies. Daar kun je vragen stellen, zien wat anderen vinden en soms ook ruilen.
De kennis in die groepen is goud waard, net als bij oude Märklin treinen. Het mooiste aan LIMA verzamelen?
Je hoeft geen groot budget te hebben om te beginnen. Voor een paar euro vind je al je eerste stuk. En elke vondst voelt als een klein avontuur. Je redt een stukje Nederlands erfgoed van de vergetelheid en geeft het een tweede leven op je eigen tafel.