Hoe de NS zich voorbereidt op de toekomst van het reizen

Portret van Jan van der Meer, modelspoorengineer en DCC-expert
Jan van der Meer
Modelspoorengineer & DCC-expert
Spoorweg Historie & NS Feiten · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Stel je voor: je zit in de trein, maar dan eentje die over tien jaar rijdt.

Geen gedoe met kaartjes, supersnel internet en misschien wel een trein die rijdt op waterstof. Dat is niet science fiction, dat is precies waar de NS nu keihard aan werkt. Ze bereiden zich voor op een toekomst waarin treinreizen nóg slimmer, schoner en makkelijker wordt.

En nee, dat gebeurt niet van de ene op de andere dag. Het is een zorgvuldig proces, een soort grote verbouwing waarbij elke stap telt. Zo pakken ze dat aan.

Stap 1: Nieuwe, schonere treinen op het spoor zetten

Het begint letterlijk met het materieel. Je kunt de toekomst niet inrijden met treinen van dertig jaar oud.

Daarom is de NS druk bezig met een grootschalige vervangingsoperatie. Het bekendste voorbeeld is de Intercity Nieuwe Generatie (ICNG). Dit zijn de gloednieuwe, wit-blauwe treinen die je steeds vaker ziet. Het proces is als een precisieklus.

Eerst worden de treinen uitgebreid getest op een speciale testbaan. Dan volgen maandenlange proefritten op het echte spoor, met personeel aan boord.

Pas als alles klopt – van de deuren tot de wifi – mogen ze reizigers vervoeren.

Het doel is om uiteindelijk alle oudere Intercity's te vervangen.

Veelgemaakte fout: Denken dat een nieuwe trein alleen maar mooier is. Het gaat vooral om betrouwbaarheid, energieverbruik en comfort voor de lange termijn.

Stap 2: Alles digitaliseren, van je telefoon tot de wissel

De toekomst is digitaal, en de NS zet hier volop op in. Het doel?

Een reis waar je geen los kaartje meer voor nodig hebt. Met de OVpay-check-in-check-uit-systemen kun je nu al in- en uitchecken met je pinpas of telefoon. Maar het kan nog simpeler. De volgende stap is een volledig geïnterde app die je hele reis plant, boekt en betaalt.

Geen losse apps voor planning en tickets meer. Daarnaast digitaliseren ze de infrastructuur zelf.

Denk aan slimme wissels die op afstand worden bediend en sensoren die slijtage aan het spoor meteen melden.

Dit voorkomt storingen voordat jij er last van hebt.

  • Wat je nu al merkt: Real-time informatie in de app over drukte in je trein.
  • Wat eraan komt: Persoonlijke reisadviezen op basis van jouw voorkeuren.
  • De valkuil: Niet iedereen is even digitaal vaardig. Daarom blijft de kaartautomaat en het loket bestaan.

Stap 3: De trein laten rijden op groene stroom (en waterstof)

Dit is misschien wel de belangrijkste stap voor het milieu. De NS rijdt nu al voor 100% op windstroom uit Nederland.

Maar dat is niet het eindpunt. Ze experimenteren met nog schonere technologie.

Een groot project is de waterstoftrein. Dit is een trein die rijdt op waterstof, een brandstof die je maakt met groene stroom. Het enige wat hij uitstoot is waterdamp.

Ideaal voor trajecten waar geen bovenleiding ligt. De NS test dit samen met andere partijen.

Het is een proces van jaren: eerst kleine proeven, dan uitgebreide tests, en pas daarna eventueel echt inzetten. Het is een kwestie van geduld en investeren. Maar het toont aan dat de NS niet alleen denkt aan morgen, maar aan de generaties daarna.

Stap 4: Reizen makkelijker maken, vooral op drukke momenten

Een trein die op tijd rijdt is fijn, maar een trein waar je ook echt in kunt, is essentieel. De NS bereidt zich voor op meer reizigers. Dat doen ze niet alleen met meer treinen, maar vooral met slimme oplossingen.

Een voorbeeld is 'flexibel werken in de trein'. Door betere wifi en stopcontacten wordt de trein een verlengstuk van je kantoor.

Zo spreiden ze de spits. Een ander voorbeeld is betere doorstroom op stations.

Denk aan bredere poortjes, duidelijkere bewegwijzering en meer ruimte om te wachten. Ze kijken ook naar de prijs. Met abonnementen zoals Dal Voordeel of Altijd Voordeel proberen ze reizigers te stimuleren om buiten de spits te reizen. Zo wordt de drukte beter verdeeld over de dag.

Stap 5: Samenwerken voor een naadloze Europese reis

De toekomst van reizen stopt niet bij de grens. De NS werkt keihard aan betere internationale verbindingen, terwijl ze ook de rol van de Nederlandse spoorwegen bij grote evenementen blijven optimaliseren.

Denk aan de rechtstreekse trein naar Londen via de Eurostar, of de nachttrein naar diverse Europese steden, waarbij moderne spoorwegbeveiliging essentieel is voor een veilige reis.

Het grote doel is een netwerk waarin je vanuit Nederland met één boeking naar bijvoorbeeld Berlijn, Parijs of Kopenhagen reist. Geen gedoe met verschillende websites en tickets. Dit vereist intensieve samenwerking met buitenlandse spoorwegmaatschappijen. Het is een logistieke puzzel van formaat, maar elke nieuwe verbinding is een stukje van de oplossing.

Verificatie-checklist: Is dit echt de toekomst?

Hoe weet je nou of deze plannen echt ergens toe leiden? Let op deze concrete signalen:

  1. Nieuwe treinen op jouw traject: Rijdt er een ICNG (de wit-blauwe trein) op jouw lijn? Dan is de modernisering al zichtbaar.
  2. Digitale updates in de app: Krijg je steeds meer persoonlijke meldingen en opties in de NS-app? Dat is een teken dat de digitalisering voortgaat.
  3. Internationale nachttreinen: Zijn er nieuwe nachttreinverbindingen bijgekomen? Dan werkt de Europese samenwerking.
  4. Proeven met waterstof: Lees je in het nieuws over nieuwe testen met waterstoftreinen in Nederland? Dan is de schone technologie in ontwikkeling.
  5. Soepelere reis op drukke momenten: Merk je dat het in- en uitchecken sneller gaat, of dat er meer zitplek is op stations? Dan zijn de investeringen in comfort al merkbaar.

De toekomst van de trein wordt niet morgen ineens gebouwd. Het is een reis op zich, waarbij de invloed van de Belgische spoorwegen op de Nederlandse grensstations elke dag een kleine stap vooruit zet.

Maar één ding is zeker: de NS zet die stappen, zodat jij straks comfortabeler, schoner en slimmer kunt reizen dan ooit tevoren.

Portret van Jan van der Meer, modelspoorengineer en DCC-expert
Over Jan van der Meer

Jan bouwt al meer dan tien jaar gedetailleerde modelspoorlandschappen en specialiseert zich in digitale DCC-besturing. Hij deelt zijn praktijkervaring met complexe decoderprogrammering en schaalgetrouw baanontwerp op deze site.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Spoorweg Historie & NS Feiten
Ga naar overzicht →