ESU LokProgrammer gids: Zelf sounds en instellingen wijzigen
Stel je voor: je hebt net een prachtige nieuwe locomotief gekocht, maar het geluid is net niet wat je ervan verwacht.
Of de verlichting doet iets geks. Vroeger moest je dan naar een specialist, maar met de ESU LokProgrammer kun je zelf achter je computer kruipen en alles precies zo instellen als jij wilt. Het is eigenlijk een soort gereedschapskist voor de elektronica in je modeltrein.
Wat is de ESU LokProgrammer precies?
De LokProgrammer is een klein kastje van ESU dat je via USB op je computer aansluit. Het fungeert als een brug tussen je digitale treinenbaan en de software op je scherm. Je sluit je locomotief er direct op aan, en via het bijbehorende programma kun je alle digitale instellingen uitlezen en aanpassen.
Het is ontworpen voor de decoders van ESU zelf, zoals de LokSound en LokPilot series.
Maar ook sommige decoders van andere merken die hetzelfde protocol gebruiken, kun je ermee programmeren. Het apparaatje is ongeveer zo groot als een dikke portemonnee en werkt op bijna elke Windows-computer.
Het grote voordeel? Je hoeft niet meer te klooien met ingewikkelde DCC-commando's via je centrale. Alles gebeurt in een overzichtelijke softwareomgeving waar je gewoon kunt klikken, slepen en luisteren.
Zo ga je aan de slag: de basis in vijf stappen
Het klinkt misschien technisch, maar het proces is eigenlijk heel logisch. Je hebt de LokProgrammer zelf nodig, de bijbehorende software en een locomotief met een ESU-decoder.
- Installeren: Download de gratis LokProgrammer-software van de ESU-website. Installeer het op je computer en sluit daarna het kastje aan via de USB-kabel.
- Aansluiten: Met een speciale programmeerkabel (meegeleverd) verbind je de LokProgrammer direct met de decoder in je locomotief. Let op: de loc moet uit staan.
- Inlezen: Start de software. Die herkent automatisch welke decoder er in je loc zit en leest alle huidige instellingen in. Je ziet ze op je scherm verschijnen.
- Aanpassen: Nu kun je in het menu klikken wat je wilt veranderen. Bijvoorbeeld een ander geluidsproject laden, de maximumsnelheid aanpassen of de verlichting anders instellen.
- Opslaan: Klik op 'programmeren' en de nieuwe instellingen worden naar de decoder geschreven. Klaar! Je kunt de loc weer op de baan zetten en testen.
De software is echt gebruiksvriendelijk gemaakt. Alles is visueel ingedeeld met duidelijke plaatjes en schuifjes. Je hoeft geen computerwetenschapper te zijn.
De mogelijkheden: veel meer dan alleen geluid
Veel mensen kopen de LokProgrammer om geluiden te veranderen, en dat is inderdaad een van de leukste opties. Maar er kan zoveel meer.
Geluiden en sound projects
ESU heeft honderden kant-en-klare geluidspakketten. Van een zware stoomlocomotief tot een moderne dieseltrein. Je downloadt zo'n pakket, laadt het in de software en binnen een minuut klinkt je loc totaal anders.
Je kunt ook individuele geluidsfuncties aan- of uitzetten. Vind je dat je loc te snel optrekt?
Rijgedrag en motorregeling
Of juist te langzaam? Met de LokProgrammer pas je de acceleratie- en vertragingstijden aan. Je kunt de motorregeling finetunen voor soepeler rijden, of gebruik de gratis JMRI DecoderPro software voor een perfecte afstelling bij lage snelheden.
Dit is goud waard voor realistisch rangeren. Alle lampjes op je loc kun je apart bedienen.
Verlichting en functies
Stel in welke lichten branden bij welke rijrichting, voeg knipperende effecten toe voor zwaailichten, of programmeer een realistische dimfunctie voor de koplampen.
Je kunt ook extra functies toewijzen, zoals een stoomfluit of een generatorgeluid.
Welke versies zijn er en wat kost het?
De LokProgrammer is er in twee hoofdversies. De standaardversie, simpelweg 'LokProgrammer' genoemd, kost rond de €100 tot €120.
Die is perfect voor de meeste modelbouwers. Er is ook de 'LokProgrammer Pro' voor ongeveer €180 tot €200. Die heeft extra aansluitmogelijkheden, zoals een ingebouwde DCC-booster en een poort om externe modules aan te sluiten.
Die is handig voor professionals of als je ook decoders wilt testen zonder een complete baan op te stellen.
Daarnaast heb je natuurlijk de decoder zelf nodig. Een basale LokSound-decoder kost vanaf €40, maar voor een uitgebreide met veel geluidsmogelijkheden betaal je al snel €80 tot €120. Gebruik de Märklin Decoder Tool (mDP) voor je mSD3 decoders; de LokProgrammer werkt met al deze decoders.
Een belangrijke tip: koop je eerste LokProgrammer bij een gespecialiseerde modeltreinwinkel. Zij kunnen je vaak helpen met de eerste installatie en weten precies welke kabel je nodig hebt voor jouw type decoder.
Praktische tips van een ervaren gebruiker
Begin klein. Pas niet meteen alles tegelijk aan.
Verander één ding, test het op je baan, en ga dan verder. Zo leer je wat elke instelling doet. Maak altijd een back-up. Voordat je een decoder opnieuw programmeert, sla je de huidige instellingen op in een bestandje.
Gaat er iets mis? Dan kun je altijd terug naar de vorige situatie.
De ESU-website heeft een enorme bibliotheek met geluidsprojecten. Voor een vliegende start is onze uitgebreide ESU LokSound 5 handleiding bovendien onmisbaar.
Daar vind je ook video's die stap voor stap laten zien hoe je bijvoorbeeld een stoomgeluid installeert. Werk in een rustige omgeving. Zorg dat je niet gestoord wordt en dat je de tijd hebt.
De LokProgrammer is misschien wel de beste investering die ik voor mijn hobby heb gedaan. Het geeft je zoveel vrijheid om je treinen echt persoonlijk te maken.
Het is geen race. De eerste keer zal het wat langer duren, maar na een paar keer programmeren gaat het bijna vanzelf.
Met een beetje geduld en nieuwsgierigheid ontdek je al snel dat die kleine zwarte doos een wereld aan mogelijkheden opent. Je locomotieven worden niet alleen stiller of luisterder, maar echt helemaal van jou.