De geschiedenis van de NS 1500 'Lely' bij Exact-Train

Portret van Jan van der Meer, modelspoorengineer en DCC-expert
Jan van der Meer
Modelspoorengineer & DCC-expert
NS Modeltreinen & Materieel · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Stel je voor: je loopt door een modeltreinwinkel en je oog valt op een prachtige, gestroomlijnde locomotief in het iconische NS-geel.

Dat is de NS 1500 'Lely'. Voor veel liefhebbers is dit niet zomaar een model; het is een stukje Nederlandse spoorweggeschiedenis op je eigen baan. Maar hoe komt zo'n model tot stand?

En waarom is de versie van Exact-Train zo geliefd? Dat ga ik je uitleggen, alsof we samen aan de keukentafel zitten met een kop koffie.

De echte Lely: meer dan alleen een locomotief

De NS 1500, bijgenaamd 'Lely', is een elektrische locomotief die vanaf de jaren vijftig het Nederlandse spoorbeeld bepaalde.

Het was een echte werkpaard. Denk aan intercity's naar het zuiden en zware goederentreinen.

De naam 'Lely' is trouwens geen toeval. Die verwijst naar Cornelis Lely, de ingenieur achter de Zuiderzeewerken. De locomotief straalt diezelfde nuchtere, Hollandse daadkracht uit. Wat de Lely zo bijzonder maakt, is zijn veelzijdigheid en lange levensduur.

Hij reed bijna veertig jaar lang door heel Nederland. Voor modelbouwers is het een droom: een machine met een duidelijke, herkenbare vorm en een rijke geschiedenis.

Het is een icoon uit de naoorlogse wederopbouwperiode.

Waarom een model van de Lely? Het gevoel op je baan

Een modeltrein gaat over meer dan alleen de vorm. Het gaat om het verhaal. Met een Lely op je baan haal je een stukje Nederland binnen.

Je kunt hem inzetten als klassieke intercity-locomotief of hem voor een goederentrein zetten.

Dat maakt je baan meteen levendig en herkenbaar. Maar er is een praktische reden.

De Lely is een relatief grote, robuuste locomotief. Dat betekent dat hij goed tot zijn recht komt op een gemiddelde modelspoorbaan. Hij trekt makkelijk een rijtuig of zes.

En omdat hij zo lang dienst heeft gedaan, kun je hem inzetten in een tijdvak van de jaren vijftig tot de jaren negentig.

Dat is bijna uniek.

De Exact-Train versie: waarom deze eruit springt

Nu komen we bij het hart van het verhaal: het model van Exact-Train. Met de NS ICR rijtuigen van Exact-Train zetten ze de nieuwe standaard voor Intercity's. Dit is geen doorsnee fabrikant.

Exact-Train staat bekend om zijn extreme precisie en liefde voor details. Ze produceren in kleine series, wat elk model bijna exclusief maakt. Hun NS 1500 is een parel.

Kijk eens naar de verfijnde details: de juiste ventilatieroosters op de zijkant, de perfecte logo's en opschriften, en die karakteristieke pantografen op het dak.

Het model is gemaakt van hoogwaardig metaal en kunststof, wat zorgt voor een solide, zwaar gevoel in je hand. Dat merk je meteen. De loop is soepel en stil, dankzij een vliegwiel in de motor. Dat is geen overbodige luxe, zeker als je lange treinen trekt.

Een ander sterk punt is de verlichting. De Exact-Train Lely heeft werkende sluitseinen en koplampen die automatisch wisselen bij het omrijden. Dat soort details maakt het verschil tussen een leuk model en een model waar je mond van openvalt.

Modellen, uitvoeringen en wat je kunt verwachten qua prijs

Exact-Train brengt de Lely uit in verschillende uitvoeringen, gebaseerd op de echte tijdvakken van de NS. Zo is er de versie in het klassieke donkerblauw met gele band uit de jaren zestig, en de latere versie in het welbekende geel/grijs. Elke uitvoering heeft zijn eigen specifieke details, zoals de juiste logo's voor die periode.

Qua prijs zit je bij Exact-Train in het hogere segment. Dat komt door de beperkte oplage en de hoge productiekwaliteit.

Voor een nieuw, onuitgepakt model moet je denken aan een bedrag tussen de € 250 en € 350. Dat is een investering, maar je krijgt er ook echt museumkwaliteit voor terug.

Tweedehands modellen zijn ook gewild en behouden vaak hun waarde goed. Het is slim om te letten op de uitgave. Soms brengt Exact-Train een 'special edition' uit met unieke kenmerken, zoals een bijzondere bestickering voor een jubileum. Die zijn nog verzamelbaarder.

Praktische tips voor de aanschaf en het onderhoud

Wil je zelf een Exact-Train Lely aanschaffen? Goede keuze. Hier zijn een paar dingen waar je op kunt letten. Koop bij een betrouwbare modeltreinwinkel of een gerenommeerde webshop.

Vraag naar de garantievoorwaarden. Controleer bij ontvangst meteen of alle details, zoals de pantografen en buffers, heel zijn.

Berg de originele doos en het certificaat goed op; dat is belangrijk voor de waarde. Voor onderhoud is het simpel: houd de rails en de loopwielen schoon.

Een zachte borstel is je beste vriend. Smeer de tandwielen eens per jaar met een heel klein druppeltje speciale modeltreinolie. Overdrijf niet, te veel olie trekt juist stof aan.

Het allerbelangrijkste: geniet ervan. Zet hem op je baan, koppel er een paar Exact-Train NS Plan E rijtuigen aan en laat hem zijn rondjes rijden.

Dat is waar het om draait. Een model als de Lely van Exact-Train is niet alleen een aanwinst voor je collectie, het is een eerbetoon aan een tijdperk dat het Nederlandse spoor heeft gevormd.

Portret van Jan van der Meer, modelspoorengineer en DCC-expert
Over Jan van der Meer

Jan bouwt al meer dan tien jaar gedetailleerde modelspoorlandschappen en specialiseert zich in digitale DCC-besturing. Hij deelt zijn praktijkervaring met complexe decoderprogrammering en schaalgetrouw baanontwerp op deze site.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over NS Modeltreinen & Materieel
Ga naar overzicht →