Locomotief-database beheren in de ESU ECoS: Tips voor overzicht
Je hebt net die prachtige nieuwe locomotief uitgepakt, de decoder ingesteld en hem voor het eerst over je baan laten rijden. Geweldig gevoel! Maar dan kijk je op het scherm van je ESU ECoS-centrale en zie je een lange, onduidelijke lijst met namen als "Loc 03", "DB 218" en "NS 1600". Herkenbaar?
Het beheren van je locomotief-database is een van die klusjes die je makkelijk voor je uitschuift, maar die je modelspoorleven zóveel relaxter maakt als het eenmaal op orde is.
Geen gedoe meer met zoeken, geen ruzie met jezelf over welk nummer nou bij welke loc hoort. Laten we daar samen verandering in brengen.
Wat is die locomotief-database op je ECoS precies?
Stel je voor dat je ECoS een supergeavanceerde digitale mapkast is. Elke lade is een 'loc-profiel' waarin alle informatie over één specifieke locomotief staat opgeslagen. Dit gaat veel verder dan alleen een naam en een adres.
In zo'n profiel bewaar je de decoderinstellingen (zoals de maximumsnelheid, versnellings- en vertragingstijden), de functietoewijzingen (welke knop de verlichting, de claxon of de rookgenerator aanstuurt) en zelfs je eigen voorkeuren voor de rij-eigenschappen.
Het bijzondere aan de ECoS is dat hij dit voor honderden locomotieven kan bijhouden. Je hoeft dus niet elke keer als je van loc wilt wisselen, alle instellingen opnieuw in te voeren.
Je selecteert gewoon het juiste profiel en alles staat klaar. Dit werkt met zowel de oudere ESU ECoS (de 50.000-serie) als de nieuwere ECoS 2. Het principe is hetzelfde, alleen het scherm en de interface zijn bij de ECoS 2 wat moderner en intuïtiever geworden.
Waarom zou je hier tijd in steken? Het voordeel van overzicht
Misschien denk je: "Ik heb maar tien locs, dat onthoud ik wel." Maar modelspoor is een hobby die groeit. Voor je het weet heb je er twintig, en dan dertig.
Zonder een goed systeem wordt het een chaos. Een opgeruimde database bespaart je niet alleen frustratie, het beschermt ook je dure materieel. Want als je per ongeluk het verkeerde profiel laadt met instellingen die niet bij die loc passen, kun je rare dingen krijgen: een goederenloc die met TGV-snelheid wegrijdt, of een personentrein waarvan de verlichting niet werkt.
Het grootste voordeel is echter de rust die het geeft. Je kunt je focussen op waar het echt om gaat: rijden, rangeren en genieten van je baan.
In plaats van te pielen met instellingen, kies je met één druk op de knop het juiste profiel en vertrek je. Het is als je gereedschapskist op orde hebben: je vindt meteen de juiste schroevendraaier in plaats van dat je eerst tien minuten moet graven. Voor een investering van een uurtje of twee, heb je er jarenlang plezier van.
De basis: een nieuw loc-profiel aanmaken en structureren
Het begint allemaal met een leeg canvas. Via het menu 'Locomotieven' kies je 'Nieuw' en dan begint het invullen.
Geef je loc een duidelijke, herkenbare naam. "BR 103 DB rood" is beter dan "Trix loc".
Het adres voer je in, meestal het korte (1-127) of lange (128-10239) digitale adres dat je in de decoder hebt geprogrammeerd. Dan komt het leukste deel: het instellen van de functies. De ECoS herkent automatisch veel gangbare decoders (zoals die van ESU zelf, Zimo of Doehler & Haass) en toont je een lijst met mogelijke functies. Je kunt dan simpelweg aangeven welke knop (F0, F1, F2, etc.) welke actie doet.
F0 is bijna altijd de richtingsafhankelijke verlichting. F1 is vaak de claxon of fluit, F2 de bel.
Maar je kunt dit volledig naar eigen wens indelen. Tip: maak een vast systeem voor jezelf. Bij mij is F3 altijd de interne verlichting en F4 de machinistverlichting.
Zo hoef je nooit na te denken. Vergeet niet om ook de rij-eigenschappen af te stellen.
De 'V-min' (minimumsnelheid) en 'V-max' (maximumsnelheid) zorgen ervoor dat je loc soepel optrekt en niet harder rijdt dan hij in het echt zou kunnen.
Dit voorkomt dat je waardevolle model met piepende banden door de bocht vliegt.
Orde in de chaos: slim categoriseren en zoeken
Een lange alfabetische lijst is beter dan niks, maar je kunt het slimmer aanpakken. De ECoS laat je toe om locs in categorieën te groepeer.
Maak mappen aan als "Stoomlocs", "Diesel-hydraulisch", "Elektrische locomotieven" of "Mijn NS-materieel". Je kunt ze ook per spoorwegmaatschappij of per tijdperk (Epoch) indelen. Dit doe je vaak door in het loc-overzicht een 'Map'-icoontje te selecteren en een nieuwe groep aan te maken.
Een andere krachtige tool is het gebruik van het toetsenbord op het scherm (of de fysieke knoppen op de ECoS 2) om te zoeken.
Typ de eerste letters van de naam en de lijst filtert automatisch. Zorg er dus voor dat je namen consequent zijn. Begin altijd met de spoorwegmaatschappij (DB, NS, SBB) of de bouwserie (BR 218, Re 4/4). Dat maakt terugvinden een stuk makkelijker. Voorbeeld: "NS 1600 - blauw" en "NS 1600 - geel" zijn twee aparte profielen voor twee verschillende uitvoeringen van hetzelfde type.
Praktische tips en trucs van ervaren gebruikers
De ECoS kan meer dan je denkt. Wist je dat je een bestaand loc-profiel kunt kopiëren?
Dit is een ongelooflijke tijdsbespaarder. Heb je twee identieke locomotieven (bijvoorbeeld een dubbeltractie-stel)? Kopieer het profiel van de eerste, pas alleen het naam en het digitale adres aan, en je bent klaar. Alle functietoewijzingen en rij-eigenschappen worden meegenomen.
Een andere gouden tip: maak regelmatig een back-up. Wil je daarnaast locomotief-iconen uploaden naar de Märklin Central Station 3? De ECoS slaat alles op in zijn interne geheugen, maar je kunt de volledige database exporteren naar een SD-kaartje.
Ga naar het menu 'Systeem' en kies 'Back-up'. Dit is cruciaal. Stel je voor dat je centrale een keer een software-reset nodig heeft, of dat je hem verkoopt en een nieuwe koopt.
Met een back-up maken van je baanconfiguratie ben je in vijf minuten weer up-and-running, in plaats van dat je alles opnieuw moet invoeren. Het SD-kaartje kost een paar euro en is je beste verzekering. Let ook op de 'Loc-lijsten' of 'Rijtuiglijsten'.
Hiermee kun je vaste samenstellen maken, bijvoorbeeld een hele trein met een loc en drie rijtuigen. Selecteer je deze lijst, dan worden alle voertuigen tegelijk geselecteerd en kun je ze als één geheel bedienen. Ideaal voor vaste passagierstreinen op je baan.
De kosten: wat heb je nodig en wat kost het?
Het goede nieuws: de software voor het beheren van de database zit al in je ESU ECoS 50210 centrale.
Je hoeft daar niets extra's voor te kopen. De ECoS 1 (50.000) is tweedehands nog wel te vinden voor prijzen tussen de €200 en €350, afhankelijk van de staat en accessoires.
De nieuwe ECoS 2 is een flinke investering, met prijzen die beginnen rond de €800 en kunnen oplopen tot boven de €1000 voor de uitgebreide versie met meer uitgangen. De enige 'kosten' zijn je tijd en eventueel een SD-kaartje. Maar denk ook aan de decoders in je locomotieven. Om alle functies optimaal te kunnen benutten, heb je decoders nodig met voldoende functie-uitgangen (meestal aangeduid als 6-, 8- of 21-polig).
Een basisdecoder van ESU (LokPilot) of Zimo begint rond de €30, maar voor geavanceerde decoders met geluid (zoals de ESU LokSound) betaal je snel €100 tot €180.
Het beheren van je database wordt leuker naarmate je decoders meer mogelijkheden bieden. Bedenk het zo: de ECoS is je commandocentrum, de decoders zijn de hersens in je locs. Het beheer is de verbinding daartussen.
Een paar uurtjes werk om die verbinding soepel te laten verlopen, is een van de beste investeringen die je in je digitale modelspoorhobby kunt doen. Het maakt van een verzameling losse voertuigen een geolied, professioneel rijdend geheel.