Het verzamelen van oude catalogi: Een hobby binnen een hobby
Stel je voor: je staat op een rommelmarkt en tussen de oude boeken en koffiekopjes vind je een verkreukelde IKEA-gids uit 1985. De pagina's zijn vergeeld, de bankstellen zijn lelijk, maar je hart maakt een sprong.
Niet omdat je die bank wilt, maar omdat dit kleine boekje een tijdmachine is.
Dit is waar het om draait bij het verzamelen van oude catalogi: het zijn niet zomaar folders, het zijn vensters op hoe mensen vroeger droomden, kochten en leefden.
Wat is het verzamelen van oude catalogi precies?
Het is simpelweg het bij elkaar brengen van gedrukte productcatalogi, woonmagazines, en reclamefolders uit het verleden.
We hebben het niet over de folder van vorige week van de supermarkt, maar over uitgaven die minstens 20 tot 30 jaar oud zijn. Denk aan de dikke, gebonden catalogi van warenhuizen zoals V&D of Sears, of speciale editie folders van merken zoals Blokker of Philips. De kern zit 'm niet in de producten zelf, maar in de context.
Zo'n catalogus laat zien welke kleuren hip waren, wat een wasmachine kostte in guldens, en hoe een gemiddelde huiskamer eruitzag volgens de marketeers van toen. Het is een mix van designgeschiedenis, sociale geschiedenis en pure nostalgie. Je wordt geen verzamelaar van spullen, maar van verhalen en beelden.
Waarom zou je hieraan beginnen?
Omdat het een hobby is die je op je eigen tempo en volgens je eigen smaak kunt doen. Het is betaalbaar om mee te beginnen, je hebt er geen speciale ruimte voor nodig, en het levert direct plezier op.
Elke catalogus die je openslaat, is een mini-avontuur. Je ontdekt producten die allang niet meer bestaan, lacht om de styling, en leert ongemerkt iets over de tijd waarin het gemaakt is. Voor veel verzamelaars is het ook een manier om hun andere passies te verdiepen.
Houd je van vintage meubels? Dan is een IKEA-catalogus uit de jaren '70 een schat aan informatie over de iconische stukken van toen.
Gaat je hart sneller kloppen van oude technologie? Dan zijn de Philips of Sony folders uit de jaren '80 met hun eerste cd-spelers en walkmans een feest van herkenning. Het is letterlijk een hobby binnen je hobby.
Hoe begin je met verzamelen?
Begin klein en kies een richting die je echt leuk vindt. Het is onmogelijk om alles te verzamelen, dus specialiseer je.
Misschien ga je voor alle Nederlandse wooncatalogi van de jaren '60, of juist voor technische folders van elektronicamerken. Of je richt je op één merk, zoals de waardevolle Märklin museumwagens, of de complete reeks Blokker folders van de afgelopen 40 jaar.
De beste plekken om te zoeken zijn kringloopwinkels, rommelmarkten en online platforms zoals Marktplaats of eBay. Voor zeldzamere exemplaren kun je ook kijken bij gespecialiseerde veilinghuizen voor modelspoor. Vraag ook eens aan oudere familieleden of ze nog oude folders op zolder hebben liggen. Vaak worden ze bewaard 'voor het geval dat' en zijn mensen blij dat ze een goed tehuis vinden. Een losse, oudere catalogus in goede staat koop je al voor een paar euro.
Zeldzame of hele oude edities kunnen oplopen tot enkele tientallen euro's. Bewaar ze goed.
Stop ze niet in een vochtige schuur, maar op een droge, donkere plek. Je kunt ze het beste liggend bewaren in stevige dozen, eventueel met zuurvrij papier ertegen. Zo voorkom je dat de pagina's verder verkleuren of scheuren. Een simpel archiveringssysteem met jaartallen of merken maakt het terugvinden later een stuk makkelijker.
Waar moet je op letten?
De staat is alles. Een catalogus met gescheurde kaft of ontbrekende pagina's is leuk voor de inhoud, maar heeft weinig verzamelwaarde.
Let op de volgende dingen: Prijzen variëren sterk. Een veelvoorkomende HEMA folder uit de jaren '90 kost je €2-€5.
- De kaft: Is die heel, zijn de kleuren nog helder?
- De binding: Zijn de pagina's nog stevig vastgeniet of gelijmd?
- De inhoud: Zijn er pagina's gemarkeerd, uitgeknipt of ontbrekend?
- Bijzonderheden: Zit er een bestelformulier bij, of een losse reclamefolder? Dat maakt hem unieker.
Een complete, zeldzame V&D Sinterklaas-catalogus uit de jaren '50 in goede staat kan wel €50-€100 waard zijn.
Het gaat om de combinatie van zeldzaamheid, staat en de vraag van andere verzamelaars, zoals we dat ook zien bij bijzondere Märklin Magazin jaarwagens.
Praktische tips om direct te starten
Wil je morgen beginnen? Dit zijn je eerste stappen:
- Kies je niche. Wordt het speelgoed, meubels, elektronica of mode? Een focus maakt het leuker en overzichtelijker.
- Begin met recentere 'oude' catalogi. Materiaal uit de jaren '80 en '90 is makkelijker en goedkoper te vinden. Zo leer je de markt kennen.
- Maak een wensenlijstje. Noteer welke merken of jaren je zoekt. Zo raak je niet overweldigd en heb je een doel.
- Praat met andere verzamelaars. Online forums en Facebook-groepen over vintage reclame of design zijn goudmijnen aan informatie en soms ook aan ruilmogelijkheden.
- Geniet ervan. Leg er een paar op je salontafel. Blader erdoor met een kop koffie. Laat je inspireren door de kleuren, de fotografie en de dromen van een ander tijdperk. Dat is de echte winst.
Het verzamelen van oude catalogi is als het opgraven van verborgen verhalen. Elk exemplaar vertelt je iets over de tijd waarin het gemaakt is, en over de mensen die erin bladerden. Je hoeft geen expert te zijn – alleen nieuwsgierig.