De 'Blauwe Treinen' van de NS in Epoche III
Ken je dat gevoel, als je op een oud station staat en je bijna de stoom en het geroep van vroeger kunt ruiken? Voor modeltreinliefhebbers is dat gevoel goud waard.
En als je het over échte nostalgie op de Nederlandse rails hebt, kom je al snel uit bij de iconische 'Blauwe Treinen' van de NS.
Die prachtige, donkerblauwe rijtuigen met crèmekleurig dak waren jarenlang hét gezicht van het intercityvervoer. In de wereld van modeltreinen vallen ze onder Epoche III, en ze zijn een absolute must-have voor iedereen die een stukje Nederlandse spoorhistorie op zijn baan wil.
Wat is Epoche III precies en waarom is het zo speciaal?
Stel je voor: de wederopbouw na de oorlog is in volle gang, de economie groeit, en mensen reizen weer massaal per trein. Dat is het tijdperk waar Epoche III over gaat: grofweg de periode van 1949 tot 1970.
Het is de tijd van de klassieke stoomlocomotieven die langzaam plaatsmaken voor moderner materieel, zoals de beroemde 'Hondekop' en de eerste elektrische treinstellen.
Voor modeltreinbouwers is dit tijdperk een paradijs. Waarom? Omdat je een geweldige mix hebt van oud en nieuw. Je kunt een stoere stoomloc voor een groene rijtuigtrein zetten, en er vlak achter een strakke, blauwe elektrische trein laten rijden.
Die variatie maakt je baan levendig en spannend. De Blauwe Treinen zijn de sterren van dit tijdperk, want ze vertegenwoordigen de moderne, comfortabele toekomst van het reizen.
De echte Blauwe Treinen: comfort op rails
De 'Blauwe Treinen' waren niet zomaar rijtuigen. Het waren de eerste echte intercity's van de NS, ontworpen voor comfort op lange afstanden.
Je herkende ze meteen aan die diep donkerblauwe kleur (officieel NS-blauw genoemd) en die karakteristieke, licht crèmekleurige daken.
Ze reden op de belangrijkste verbindingen, zoals van Amsterdam naar Rotterdam, of naar het zuiden. De serie bestond uit verschillende type rijtuigen: er waren eersteklasrijtuigen met zachte stoelen, tweeklasrijtuigen, en ook speciale bagagerijtuigen en restauratierijtuigen. Aan boord was het luxe: grote ramen, zachte vering en zelfs een restauratiewagen waar je een kopje koffie of een broodje kon krijgen. Voor veel reizigers was het een teken van vooruitgang en gemak.
Van echt naar model: de mooiste schaalmodellen
Nu komt het leukste deel: die legendarische TEE-treinen in het klein op je eigen modelspoorbaan krijgen.
Gelukkig zijn er geweldige modellen van te koop, in de populaire schalen H0 (1:87) en N (1:160). De details zijn tegenwoordig verbluffend: je kunt de kleine NS-logo's zien, de juiste interieurindeling en soms zelfs werkende binnentafeltjes.
De bekendste en meest geliefde modellen komen van merken als Roco, Fleischmann en Märklin. Een losse rijtuig van Roco bijvoorbeeld, is een plaatje. Je hebt dan keuze uit: Een complete set met een locomotief en drie rijtuigen, passend bij de tijdloze spoorweg-nostalgie van Epoche III, is natuurlijk de droom.
- Een eersteklasrijtuig (A): herkenbaar aan de rode streep. Prijsindicatie: €40 - €60.
- Een tweedeklasrijtuig (B): met een groene streep. Prijsindicatie: €35 - €55.
- Een gemengd rijtuig (AB): met beide klassen. Prijsindicatie: €45 - €65.
- Een bagage- of restauratierijtuig: voor de echte volledigheid. Prijsindicatie: €50 - €80.
Zo'n set, bijvoorbeeld van Roco met een elektrische loc van het type 1200 of 1300, kost je al snel tussen de €250 en €400.
Voor dat geld krijg je een prachtige, rijklare trein die meteen de blikvanger van je baan wordt.
Praktische tips voor de aanschaf
Wil je zelf een Blauwe Trein gaan verzamelen? Goede keuze! Hier zijn een paar dingen waar je op moet letten.
Ten eerste: de stroomafname. Voor de oudere analoge banen zijn de meeste modellen perfect.
Maar als je digitaal rijdt (met een centrale en decoder), check dan of het model al een digitale decoder heeft ingebouwd. Zo niet, dan is er vaak ruimte om er later een in te bouwen. Let ook op de koppelingen.
Een echte tip van verzamelaars: zoek naar 'museumuitvoeringen' of speciale oplages. Soms brengen merken een rijtuig uit in de originele, ongerestaureerde staat, met wat 'slijtage'. Dat geeft je baan meteen karakter en een verhaal.
De standaard modeltreinkoppeling is vaak een NEM-schacht. Dat is handig, want dan kun je rijtuigen van verschillende merken makkelijk aan elkaar koppelen.
Koop je je eerste set, begin dan met een basis: een locomotief en twee of drie rijtuigen. Later kun je altijd uitbreiden met meer rijtuigen of een bijpassend seinhuis of station uit hetzelfde tijdperk. Het mooiste aan deze hobby? Je bouwt niet alleen een treinbaan, je bouwt een stukje geschiedenis. En elke keer als die blauwe trein door je landschap suist, neemt-ie je even mee terug naar die gouden jaren van stoom en diesel.